برداشتهای من از هفتمین جلسه هم اندیشی دینی دفتر پاسخ گویی دینی حوزه قزوین

بسم الله الرحمن الرحیم

 

محرک اول ؛ تبین کننده حرکت مشهود در عالم است و از نظر ارسطو حرکت ، خروج تدریجی اشیاء از قوه به فعل است و تمام آنچه در عالم حادث می شود حاصل همین خروج از قوه به فعل است و برهان حرکت مدعی است که ، علت العلل محرک اول است .

ارسطو در مورد اصل ماده و صورت جسمیه که موضوع حرکت است ، بحثی ندارد بلکه عالم و ماده را ازلی می داند و او محرک اول را ایجادکننده این حرکتها می داند .

ادعای ارسطو در تعبیر محرک اول ، اثبات وجود خدا است و لفظ خدا را در کتاب متافیزیک خود به محرک اول اطلاق کرده است (ولی این مطلب در متون فلسفی اسلامی ذکر نشده است ) ارسطو خدا را به عنوان خالق نمی دانند زیرا عالم در نظر او قدیم است بلکه خدا را با عنوان فعل محض و موجود نا متنهای که همه کمالات را دارا است ، معرفی می کند ولی اثبات واجب الو جود نمی کند ، ملاصدرا نیز محرک اول را از آن جهت که فعلیت محض است خدا می داند .

محرک اول ، علت غایی است وعلت فاعلی نمی باشد ، اصل ماده عالم ازلی است و محرک اول خالق حرکت است نه خالق  ماده .

محرک اول از آن جهت که فعل محض است وجود خدا رامی تواند اثبات کند اما خدای ثابت شده از جهت کمالات با خدای اثبات شده توسط برهان امکان و وجوب قابل مقایسه نیست .   

فعلیت محض بودن محرک به این معنا است که ؛همه کمالات موجود در عالم را دارا است نه اینکه سایر کمالات را هم داشته باشد بلکه فعلیت های هم سنخ  با عالم را دارا می باشد.

 از برهان محرک اول اینگونه حاصل می شود که محرکی وجود دارد        نا متحرک که ماورای ماده است و این قدمی به سوی اثبات خدا است که با برهانی همچون امکان و وجوب ، وجود خدا اثبات  می گردد .

طبق نظر ملاصدرا که جوهر اشیاء درحال حرکت است ، بدون شک ، محرک غیر متحرک باید بیرون از عالم طبیعت باشد و بر اساس حرکت جوهری ،جوهر عین حرکت است و بین حرکت و جوهر تفکیک  نیست ، در موجودات استعداد برای رسیدن به کمال توسط خدا خلق می شود و موجودات به سوی فعلیت محض درحال حرکت هستند ولی ارسطو ماده را ازلی   می داند و محرک اول را جذب کننده همه اشیا ء می داند که همه آنها را به حرکت در می آورد .

 

 

منابع مرتبط با برهان حدوث (موضوع بحث آینده ):

کتاب قواعد العقائد  خواجه طوسی ، کشف المراد و اصول فلسفه و روش رئالیسم

 

 

 

 

 

/ 0 نظر / 40 بازدید