محتوای سوره احزاب چیست ؟

تفسیر نمونه ج : 17  ص :  181

( 33 ) سوره احزاب این سوره در مدینه نازل شده و داراى 73 آیه است

قرآن نامگذارى و فضیلت سوره احزاب

از آنجا که بخش مهمى از این سوره به ماجراى جنگ احزاب ( خندق ) مى‏پردازد این نام براى آن انتخاب شده است .

در فضیلت این سوره همین بس که در حدیثى از پیامبر گرامى اسلام (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) مى‏خوانیم : من قرء سورة الاحزاب و علمها اهله ... اعطى الامان من عذاب القبر : کسى که سوره احزاب را تلاوت کند و به خانواده خود تعلیم دهد از عذاب قبر در امان خواهد بود .

و از امام صادق (علیه‏السلام) نقل شده : من کان کثیر القرائة لسورة الاحزاب کان یوم القیامة فى جوار محمد (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) و آله و ازواجه : کسى که سوره احزاب را بسیار تلاوت کند در قیامت در جوار پیامبر و خاندان او خواهد بود .

کرارا گفته‏ایم این گونه فضائل و افتخارات ، تنها به تلاوت بى روح و عارى از هر نوع اندیشه و عمل به دست نمى‏آید ، تلاوتى لازم است که مبدء اندیشه گردد و اندیشه‏اى که افق فکر انسان را چنان روشن سازد که پرتوش در اعمال او ظاهر گردد .

 

محتواى سوره احزاب

این سوره یکى از پربارترین سوره‏هاى قرآن مجید است ، و مسائل متنوع و بسیار مهمى را در زمینه اصول و فروع اسلام تعقیب مى‏کند .

بحثهائى را که در این سوره آمده است مى‏توان به هفت بخش تقسیم کرد :

بخش اول - سرآغاز سوره است که پیامبر اسلام (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) را به اطاعت خداوند و ترک تبعیت از کافران و پیشنهادهاى منافقان دعوت مى‏کند ، و به او اطمینان مى‏دهد که در برابر کارشکنیهاى آنها از وى حمایت خواهد فرمود .

بخش دوم - به پاره‏اى از خرافات زمان جاهلیت مانند مساله ظهار که آن را وسیله طلاق و جدائى زن و مرد از هم مى‏دانستند ، و همچنین مساله پسرخواندگى ( تبنى ) اشاره کرده و قلم بطلان بر آنها مى‏کشد ، و پیوندهاى خویشاوندى را در پیوندهاى واقعى و طبیعى منحصر مى‏سازد .

بخش سوم - که مهمترین بخش این سوره است مربوط به جنگ احزاب و حوادث تکان دهنده آن ، و پیروزى اعجاز آمیز مسلمین بر کفار ، و کارشکنیها و بهانه‏جوئیهاى گوناگون منافقان و پیمان‏شکنى آنان مى‏باشد ، و در این زمینه دستورهاى جامع و جالبى بیان شده است .

بخش چهارم - مربوط به همسران پیامبر است که باید در همه چیز الگو و اسوه براى زنان مسلمان باشند ، و در این زمینه دستورات مهمى به آنها مى‏دهد .

بخش پنجم - به داستان زینب دختر جحش که روزى همسر پسر خوانده پیغمبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) زید بود و از او جدا شد ، به فرمان خدا با پیامبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) ازدواج کرد و دستاویزى براى منافقان گشت قرآن در این زمینه پاسخ کافى به بهانه‏جویان مى‏دهد .

 

بخش ششم - از مساله حجاب سخن مى‏گوید که با بخشهاى گذشته نیز رابطه نزدیک دارد و همه زنان با ایمان را به رعایت این دستور اسلامى توصیه مى‏کند .

بخش هفتم - که آخرین بخش را تشکیل مى‏دهد ، اشاره‏اى به مساله مهم معاد دارد ، و راه نجات در آن عرصه عظیم و همچنین مساله امانت دارى بزرگ انسان یعنى مساله تعهد و تعهد و تکلیف و مسئولیت او را شرح مى‏دهد .

 

سورة الأحزاب‏

 بِسمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

 یَأَیهَا النَّبىُّ اتَّقِ اللَّهَ وَ لا تُطِع الْکَفِرِینَ وَ الْمُنَفِقِینَ  إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلِیماً حَکِیماً(1) وَ اتَّبِعْ مَا یُوحَى إِلَیْک مِن رَّبِّک  إِنَّ اللَّهَ کانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیراً(2) وَ تَوَکلْ عَلى اللَّهِ  وَ کفَى بِاللَّهِ وَکِیلاً(3)

ترجمه :

بنام خداوند بخشنده بخشایشگر

1 - اى پیامبر تقوى الهى پیشه کن و از کافران و منافقان اطاعت منما ، خداوند عالم و حکیم است .

2 - و از آنچه از سوى پروردگارت به تو وحى مى‏شود پیروى نما که خداوند به آنچه انجام مى‏دهید آگاه است .

3 - و توکل بر خدا کن ، و همین بس که خدا حافظ و مدافع انسان باشد .

 

شان نزول :

مفسران در اینجا شان نزولهاى مختلفى نقل کرده‏اند که تقریبا همه یک موضوع را تعقیب مى‏کند .

از جمله اینکه گفته‏اند این آیات در مورد ابو سفیان و بعضى دیگر از سران کفر و شرک نازل شد که بعد از جنگ احد از پیامبر اسلام (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) امان گرفتند و وارد مدینه شدند ، و به اتفاق عبد الله بن ابى و بعضى دیگر از دوستانشان خدمت رسولخدا (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) آمدند و عرض کردند : اى محمد ! بیا و از بدگوئى به خدایان ما - بتهاى لات و عزى و منات - صرف نظر کن ، و بگو آنها براى پرستش کنندگانشان شفاعت مى‏کنند تا ما هم از تو دست بر داریم ، و هر چه مى‏خواهى در باره خدایت توصیف کن آزاد هستى .

این پیشنهاد پیامبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) را ناراحت کرد ، عمر برخاست و گفت : اجازه ده تا آنها را از دم شمشیر بگذرانم ! پیغمبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) فرمود : من به آنها امان دادم چنین چیزى ممکن نیست اما دستور داد آنها را از مدینه بیرون کنند ، آیات فوق نازل شد و به پیامبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) دستور داد که به این گونه پیشنهادها اعتنا نکند .

/ 1 نظر / 396 بازدید
حميد

با سلام. من در جايي شنيده ام كه شان نزول اين سوره مربوط به عايشه است. اگر در اين باره مطلب يا مرجعي داشتيد ممنون ميشم كمكم كنيد